Bilimsel kaynaklara dayalı, toplum sağlığı odaklı yayıncılıkSon güncelleme tarihi ve kaynakça her içerikte gösterilir
HİPERTANSİYON VE KARDİYOVASKÜLER RİSK HASTALIKLARI

Dirençli hipertansiyon

Dirençli hipertansiyon, uygun yaşam düzenlemelerine ve farklı mekanizmalarla çalışan en az üç ilacın tolere edilen dozlarda kullanılmasına rağmen tansiyonun kontrol edilememesi veya kontrol için en az dört ilaç gerekmesidir. Gerçek direnç tanısından önce yanlış ölçüm, beyaz önlük etkisi, ilaçlara düzenli erişememe ya da kullanmama, yetersiz doz-kombinasyon ve tansiyonu yükselten maddeler dışlanır. Ev ölçümü veya 24 saatlik tansiyon kaydı yalancı direnci ayırt etmek için önemlidir. Uyku apnesi, primer aldosteronizm, böbrek hastalığı ve böbrek damarı darlığı gibi ikincil nedenler klinik bulgulara göre araştırılır. Tedavi tuzun azaltılması, kilo ve uyku yönetimi, ilaç planının sadeleştirilmesi ve uygun diüretik seçimini kapsar; ek ilaçlar kişisel böbrek işlevi ve potasyum değerine göre belirlenir. Cihaz temelli işlemler yalnız seçilmiş hastalarda, deneyimli merkezlerde ve ilaç uyumu doğrulandıktan sonra düşünülür.

Kalbine Sağlık EditörlüğüTıbbi değerlendirme: Prof. Dr. Sinan Altan Kocaman · 21 Ağustos 2026

Dirençli hipertansiyon nedir?

Dirençli hipertansiyon, uygun yaşam düzenlemelerine ve farklı mekanizmalarla çalışan en az üç ilacın tolere edilen dozlarda kullanılmasına rağmen tansiyonun kontrol edilememesi veya kontrol için en az dört ilaç gerekmesidir. Gerçek direnç tanısından önce yanlış ölçüm, beyaz önlük etkisi, ilaçlara düzenli erişememe ya da kullanmama, yetersiz doz-kombinasyon ve tansiyonu yükselten maddeler dışlanır. Ev ölçümü veya 24 saatlik tansiyon kaydı yalancı direnci ayırt etmek için önemlidir. Uyku apnesi, primer aldosteronizm, böbrek hastalığı ve böbrek damarı darlığı gibi ikincil nedenler klinik bulgulara göre araştırılır. Tedavi tuzun azaltılması, kilo ve uyku yönetimi, ilaç planının sadeleştirilmesi ve uygun diüretik seçimini kapsar; ek ilaçlar kişisel böbrek işlevi ve potasyum değerine göre belirlenir. Cihaz temelli işlemler yalnız seçilmiş hastalarda, deneyimli merkezlerde ve ilaç uyumu doğrulandıktan sonra düşünülür.

Nasıl değerlendirilir?

Değerlendirme; yakınmanın başlangıcı ve seyri, eşlik eden hastalıklar, kullanılan ilaçlar, fizik muayene ve kişiye uygun testlerin birlikte yorumlanmasına dayanır. Tek bir belirti veya test sonucu klinik bağlamdan bağımsız biçimde tanı koydurmaz.

Tedavi ve izlem nasıl planlanır?

Tedavi altta yatan mekanizmaya, belirtilerin ağırlığına, kalp-damar riskine ve eşlik eden hastalıklara göre kişiselleştirilir. İlaçlar hekim önerisi olmadan başlanmamalı, bırakılmamalı veya değiştirilmemelidir.

Ne zaman 112 aranmalı?

Yeni başlayan veya uzayan göğüs baskısı; nefes darlığı, soğuk terleme, bulantı, bayılma ya da ani kötüleşmeyle birlikteyse kişi kendi aracıyla yola çıkmamalı ve 112 aranmalıdır.

Daha ileri bilgi

Bu başlık için seçilmiş güncel uluslararası yayın:

Resistant hypertension: diagnosis, evaluation and treatment — PubMed, 2024

Bağlantı ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi PubMed kayıt sayfasını açar.