Risk azaltıcı temel tedavi
Tütünün bırakılması, hareket-beslenme planı, tansiyon ve diyabet kontrolü; uygun hastada lipid düşürücü ve antitrombotik tedavi uzun dönem risk azaltmanın temelidir.
KANITA DAYALI TEDAVİ YOL HARİTASI
Kardiyoloji Tedavi Envanteri
Hastalık envanterindeki 186 başlığı; yaşam tarzı, ilaç, girişim, cerrahi ve izlem seçeneklerini birlikte açıklayan 15 klinik tedavi yaklaşımıyla eşleştirir.
186eşleştirilen hastalık ve klinik durum
15tedavi yaklaşımı
31doğrudan bilimsel kaynak
TEDAVİ YAKLAŞIMI
Koroner arter hastalıklarında tedavi yaklaşımı
18 hastalık ve klinik durumla eşleştirildi
Koroner hastalıklarda tedavinin amacı yalnızca darlığı açmak değil; kalp krizi ve ölüm riskini azaltmak, yakınmaları kontrol etmek ve güvenli fiziksel kapasiteyi korumaktır. İlaç, yaşam tarzı ve revaskülarizasyon seçenekleri klinik tabloya göre birlikte değerlendirilir.
Anjina kontrolü
Beta bloker, kalsiyum kanal blokeri, nitrat ve diğer antianginal seçenekler; kalp hızı, tansiyon, eşlik eden hastalık ve yan etkilere göre seçilir.
Akut koroner sendrom tedavisi
STEMI/NSTEMI şüphesinde acil değerlendirme, antitrombotik tedavi ve uygun zamanda invaziv yaklaşım gerekir; gecikme kalp kası kaybını artırabilir.
TEDAVİ YAKLAŞIMI
Kalp yetersizliği ve dolaşım desteği tedavileri
11 hastalık ve klinik durumla eşleştirildi
Kalp yetersizliğinde tedavi ejeksiyon fraksiyonu, sıvı yükü, ritim, böbrek işlevi ve altta yatan nedene göre kurulur. Belirtiyi azaltan tedavi ile hastalığın seyrini değiştiren ilaç ve cihaz tedavileri aynı şey değildir.
Hastalığın seyrini değiştiren ilaçlar
HFrEF’de temel ilaç grupları mümkün olduğunca erken ve tolere edilen dozlarda birlikte planlanır; HFpEF’de eşlik eden hastalıklar ve kanıta dayalı seçenekler öne çıkar.
Konjesyonun giderilmesi
Diüretikler nefes darlığı ve ödemi azaltır; kilo, tansiyon, böbrek işlevi ve elektrolitlerle güvenli takip gerekir.
Cihaz ve girişimsel tedavi
Seçilmiş hastalarda ICD ani ölüm riskini, CRT ise elektriksel uyumsuzluğu hedefler. Kapak veya koroner neden varsa ayrıca düzeltilmesi gündeme gelir.
TEDAVİ YAKLAŞIMI
Kardiyomiyopatilerde fenotip ve nedene yönelik tedaviler
17 hastalık ve klinik durumla eşleştirildi
Kardiyomiyopatiler tek bir hastalık değildir. Tedavi; kalp kasının fenotipi, genetik veya edinilmiş neden, kalp yetersizliği, ritim bozukluğu, pıhtı ve ani ölüm riskinin birlikte değerlendirilmesine dayanır.
Kalp yetersizliği ve ritim tedavisi
Fenotipe uygun ilaçlar, ritim kontrolü, antikoagülasyon ve gerektiğinde cihaz tedavisi ortak çerçeveyi oluşturur.
Nedene özgü tedavi
Amiloidoz, Fabry hastalığı, demir yükü, inflamasyon veya toksik nedenlerde özgül tedavi ancak doğru alt tip tanısından sonra seçilir.
Hipertrofik kardiyomiyopati
Belirti ve çıkış yolu obstrüksiyonuna göre ilaç, miyozin inhibitörü, septal redüksiyon veya cerrahi seçenekler uzman merkezde değerlendirilir.
TEDAVİ YAKLAŞIMI
Miyokardit ve perikard hastalıklarında tedavi
11 hastalık ve klinik durumla eşleştirildi
Miyokardit ve perikard hastalıklarında tedavi, inflamasyonun yeri ve nedeni ile kalp işlevi, ritim ve hemodinamik etkilenmeye göre değişir. Her miyokarditte bağışıklık baskılayıcı tedavi, her efüzyonda drenaj gerekmez.
Destek ve kalp yetersizliği tedavisi
Miyokard etkilenmesinde egzersiz kısıtlaması, ritim izlemi ve kalp yetersizliği tedavisi; fulminan tabloda yoğun bakım ve dolaşım desteği gerekebilir.
Perikardit tedavisi
Uygun hastada antiinflamatuvar tedavi ve kolşisin nüksü azaltmak amacıyla kullanılır; böbrek, mide ve kanama riskleri gözetilir.
Nedene özgü ve immün tedavi
Enfeksiyöz, eozinofilik, dev hücreli veya otoimmün alt tiplerde tedavi farklıdır; biyopsi ve uzman değerlendirmesi gerekebilir.
TEDAVİ YAKLAŞIMI
Kalp kapak hastalıklarında ilaç, kateter ve cerrahi seçenekler
15 hastalık ve klinik durumla eşleştirildi
Kapak hastalıklarında ilaçlar çoğu zaman belirtileri ve eşlik eden sorunları yönetir; mekanik kapak sorununu doğrudan ortadan kaldırmaz. Müdahale zamanı belirtiler, kapak şiddeti, kalp boşlukları ve girişim riskine göre belirlenir.
İlaç ve izlem
Diüretik, tansiyon, ritim ve pıhtı önleyici tedaviler belirtileri/komplikasyonları hedefler; seri ekokardiyografi müdahale zamanlamasına yardım eder.
Cerrahi onarım veya kapak değişimi
Özellikle onarılabilir mitral hastalıkta onarım; diğer durumlarda mekanik veya biyolojik protez, yaş ve klinik hedeflerle seçilir.
Transkateter tedaviler
TAVI ve seçilmiş mitral/triküspit girişimler, anatomi ve risk uygunluğuna göre cerrahiye alternatif veya tamamlayıcı olabilir.
TEDAVİ YAKLAŞIMI
Ritim ve ileti bozukluklarında ilaç, ablasyon ve cihaz tedavileri
25 hastalık ve klinik durumla eşleştirildi
Ritim bozukluğunda tedavinin hedefi ritmi tamamen ortadan kaldırmak, kalp hızını kontrol etmek, inmeyi önlemek veya ani ölüm riskini azaltmak olabilir. Hedef ve yöntem aritminin türüne göre değişir.
Hız ve ritim kontrolü
İlaç seçimi aritmi tipi, yapısal kalp hastalığı, böbrek/karaciğer işlevi ve proaritmi riskine göre yapılır.
İnmeden korunma
Atriyal fibrilasyonda antikoagülasyon kararı klinik risk değerlendirmesine dayanır; yalnız ritmin normale dönmesi ilacı kesme nedeni değildir.
Kateter ablasyonu
SVT, atriyal flutter, atriyal fibrilasyon ve bazı ventriküler aritmilerde odak veya devreyi hedefler; başarı ve risk aritmiye göre değişir.
TEDAVİ YAKLAŞIMI
Endokardit ve kardiyak cihaz enfeksiyonlarında tedavi
5 hastalık ve klinik durumla eşleştirildi
Kalp kapağı veya implante cihaz enfeksiyonları, yalnız antibiyotik reçetesiyle yönetilemeyecek kadar karmaşık olabilir. Kan kültürü, görüntüleme, enfeksiyon odağı ve protez/cihaz varlığı tedaviyi belirler.
Hedefe yönelik antimikrobiyal tedavi
Tedavi öncesi uygun kan kültürleri alınır; antibiyotik seçimi ve süresi etken, kapak/cihaz türü ve komplikasyonlara göre düzenlenir.
Erken cerrahi değerlendirme
Kalp yetersizliği, kontrolsüz enfeksiyon, apse, protez kapak sorunu veya yüksek emboli riski cerrahi gereksinimini artırabilir.
Cihaz enfeksiyonunda sistem çıkarılması
Kesin cihaz enfeksiyonunda çoğu kez jeneratör ve elektrotların tamamının çıkarılması gerekir; yeniden implantasyon ihtiyacı ayrıca değerlendirilir.
TEDAVİ YAKLAŞIMI
Aort ve büyük damar hastalıklarında tedavi
12 hastalık ve klinik durumla eşleştirildi
Aort hastalıklarında tedavi; damar çapı kadar büyüme hızı, yerleşim, genetik sendrom, kapak yapısı ve belirtilere dayanır. Akut aort sendromları ile stabil anevrizmanın zaman çizelgesi tamamen farklıdır.
Tansiyon ve duvar stresi kontrolü
Uygun hastada beta bloker ve diğer antihipertansifler, tütünün bırakılması ve güvenli egzersiz planı aort yükünü azaltmayı hedefler.
Görüntüleme ile izlem
BT, MR veya ekokardiyografi aralıkları hastalığın yeri, çapı, büyüme hızı ve genetik riske göre kişiselleştirilir.
Açık cerrahi ve endovasküler onarım
Müdahale eşiği tek sayı değildir. Semptom, büyüme, anatomi ve genetik riskle birlikte değerlendirilir.
TEDAVİ YAKLAŞIMI
Periferik arter, karotis ve venöz hastalıklarda tedavi
13 hastalık ve klinik durumla eşleştirildi
Atardamar darlığı, toplardamar pıhtısı ve venöz yetmezlik aynı tedaviyi gerektirmez. Tedavi; dolaşımın akut veya kronik etkilenmesine, uzuv/organ tehdidine ve pıhtı-kanama dengesine göre seçilir.
Damar riskinin azaltılması
Tütünün bırakılması, egzersiz, ayak bakımı, lipid/tansiyon/diyabet kontrolü ve uygun antitrombotik tedavi arter hastalığının temelidir.
Endovasküler veya cerrahi revaskülarizasyon
Yaşam tarzını kısıtlayan yakınma, doku kaybı veya akut iskemi durumunda anatomi ve risklere göre anjiyoplasti/stent ya da cerrahi düşünülür.
Karotis hastalığı
İlaç tedavisi herkeste önemlidir; endarterektomi veya stent kararı belirti, darlık, yaş, anatomi ve işlem riskiyle verilir.
TEDAVİ YAKLAŞIMI
Pulmoner emboli, pulmoner hipertansiyon ve sağ kalp tedavileri
7 hastalık ve klinik durumla eşleştirildi
Akciğer damar basıncı artışı farklı nedenlerden gelişebilir; pulmoner arteriyel hipertansiyona özgü ilaçlar her pulmoner hipertansiyon türünde uygun değildir. Pulmoner embolide de dolaşım riski tedavinin aciliyetini belirler.
Pulmoner embolide antikoagülasyon
Çoğu hastada temel tedavidir; ilaç ve süre tetikleyici neden, böbrek işlevi, kanser/gebelik ve kanama riskine göre seçilir.
Reperfüzyon tedavisi
Şok veya seçilmiş kötüleşme tablolarında tromboliz, kateter tedavisi ya da cerrahi embolektomi multidisipliner değerlendirmeyle kullanılır.
Pulmoner hipertansiyonda hedefe yönelik tedavi
Yalnız doğru hemodinamik sınıflandırmadan sonra vazodilatör ilaç kombinasyonları düşünülür; sol kalp/akciğer kaynaklı PH’de temel hastalık önceliklidir.
TEDAVİ YAKLAŞIMI
Hipertansiyon ve lipit bozukluklarında risk azaltıcı tedavi
11 hastalık ve klinik durumla eşleştirildi
Tansiyon ve lipid tedavisi yalnız tek bir ölçümü düşürmeye değil, yaşam boyu kalp-damar riskini azaltmaya yöneliktir. Tanının ev/ambulatuvar ölçümle doğrulanması ve ikincil nedenlerin seçici araştırılması gereksiz veya yetersiz tedaviyi önler.
Yaşam tarzı tedavisi
Tuzun azaltılması, kilo yönetimi, düzenli hareket, uyku ve tütün/alkol yaklaşımı ilaç tedavisinin alternatifi değil temel eşidir.
Tansiyon düşürücü ilaçlar
Çoğu hastada düşük doz kombinasyonlar etkili olabilir; seçim yaş, gebelik, böbrek işlevi ve eşlik eden hastalıklara göre yapılır.
Lipid düşürücü tedavi
Statin temel seçenektir; hedefe ve toleransa göre ezetimib, PCSK9 yolu tedavileri veya diğer ajanlar eklenebilir.
TEDAVİ YAKLAŞIMI
Erişkin doğumsal kalp hastalıklarında tedavi ve yaşam boyu izlem
17 hastalık ve klinik durumla eşleştirildi
Doğumsal kalp hastalığı çocuklukta ameliyat edilmiş olsa bile erişkin dönemde tamamen bitmiş sayılmaz. Rezidüel şant, kapak sorunu, ritim bozukluğu, pulmoner basınç ve gebelik riski yaşam boyu izlenir.
Uzman merkez izlemi
Takip aralığı ve görüntüleme, tanının karmaşıklığına ve önceki onarıma göre belirlenir; yalnız belirti çıkınca kontrol yeterli olmayabilir.
Kateterle kapatma veya kapak işlemleri
Uygun ASD, PDA, bazı VSD/PFO ve kapak lezyonlarında anatomi elverirse kateter tedavisi düşünülebilir.
Cerrahi ve yeniden müdahale
Rezidüel lezyon, ventrikül genişlemesi, ciddi kapak sorunu veya aort hastalığında tekrar cerrahi gerekebilir.
TEDAVİ YAKLAŞIMI
Gebelikte kalp-damar tedavilerinin güvenli planlanması
6 hastalık ve klinik durumla eşleştirildi
Gebelikte tedavi kararı anne ve fetüsün birlikte değerlendirilmesini gerektirir. Gebelik öncesi danışmanlık, güvenli ilaç seçimi, görüntüleme ve doğum planı; riskli durumlarda gebelik kalp ekibince koordine edilir.
Gebelik öncesi tedavi gözden geçirmesi
Teratojen ilaçlar önceden değiştirilir; kapak/aort müdahalesi gereksinimi ve gebeliğin riski değerlendirilir.
Hipertansiyon ve preeklampsi
Gebelikte güvenli ilaçlar ve yakın anne-fetüs izlemi kullanılır; ağır hipertansiyon veya organ bulguları acil değerlendirme gerektirir.
Ritim ve antikoagülasyon
İlaç, kardiyoversiyon, ablasyon ve antikoagülan seçenekleri gebelik haftası ve klinik aciliyete göre özel planlanır.
TEDAVİ YAKLAŞIMI
Kardiyo-onkolojide kalp koruyucu ve komplikasyon tedavileri
8 hastalık ve klinik durumla eşleştirildi
Kardiyo-onkolojinin amacı kanser tedavisini gereksiz yere kesmek değil; kalp riskini önceden belirlemek, toksisiteyi erken saptamak ve onkolojik yararı koruyacak kalp tedavisini birlikte planlamaktır.
Tedavi öncesi risk azaltma
Tansiyon, lipid, diyabet ve mevcut kalp hastalığı optimize edilir; yüksek riskte başlangıç görüntüleme ve biyobelirteç planı yapılır.
Kardiyak disfonksiyon
Kalp yetersizliği tedavisi erken başlanır; kanser ilacının sürdürülmesi, ara verilmesi veya değiştirilmesi toksisite ve onkolojik gereksinimle birlikte kararlaştırılır.
İmmün tedavi miyokarditi
Nadir fakat yaşamı tehdit edebilir; şüphede tedavinin durdurulması, hızlı tanısal değerlendirme ve immün baskılama uzman merkezde planlanır.
TEDAVİ YAKLAŞIMI
Sistemik hastalıklarda kalp-damar risk ve tedavi yönetimi
10 hastalık ve klinik durumla eşleştirildi
Böbrek hastalığı, diyabet, obezite, uyku apnesi, tiroid veya otoimmün hastalıklar kalbi farklı mekanizmalarla etkiler. Tedavi yalnız kalp bulgusunu değil, sistemik nedeni ve ilaç güvenliğini birlikte ele alır.
Kardiyovasküler–böbrek–metabolik risk azaltma
Tansiyon, glukoz, lipid, kilo, tütün ve fiziksel aktivite birlikte ele alınır; organ koruyucu ilaçlar endikasyona göre seçilir.
Altta yatan hastalığın tedavisi
Tiroid, uyku apnesi, otoimmün inflamasyon, HIV veya enfeksiyonun kontrolü kalp bulgularını azaltabilir; disiplinler arası plan gerekir.
Akut ve kritik hastalık
Sepsis veya akut viral hastalıkta sıvı, dolaşım, ritim ve organ desteği dinamik değerlendirilir; rutin tek bir kardiyak reçete yoktur.