Göğüs ağrısı tek bir hastalığın adı değildir. Baskı, sıkışma, yanma, batma veya ağırlık biçiminde hissedilebilir; kalp ve damar kaynaklı olabileceği gibi akciğer, yemek borusu, kas-kaburga veya kaygıyla da ilişkili olabilir. Ağrının şiddeti tek başına tehlikeyi göstermez.
Belirtinin örüntüsü neden önemlidir?
- Efor, soğuk hava veya duygusal stresle gelen baskı/sıkışma ve dinlenmeyle azalması kalp kasının kanlanma sorunu olasılığını artırır.
- Yeni başlayan, istirahatte oluşan, giderek sıklaşan veya uzun süren baskı akut koroner sendrom açısından acildir.
- Nefesle artan keskin ağrı akciğer zarı, akciğer embolisi veya kalp zarıyla; bastırmakla artan ağrı kas-kaburgayla ilişkili olabilir. Bu özellikler ciddi nedeni tek başına dışlamaz.
- Yemek sonrası yanma reflüyle uyumlu olabilir; kalp ağrısı da mide bölgesinde hissedilebildiği için risk profili önemlidir.
- Kadınlarda, ileri yaşta ve diyabette göğüs ağrısı yerine nefes darlığı, bulantı, sırt-çene rahatsızlığı veya olağandışı yorgunluk ön planda olabilir.
Olası nedenler
Bu liste olasılıkları anlamaya yardımcı olur; yakınmaya bakarak kesin tanı konulamaz.
- Koroner arter hastalığı, stabil anjina veya akut koroner sendrom
- Aort diseksiyonu, perikardit veya miyokardit
- Akciğer embolisi, pnömotoraks, zatürre ve diğer akciğer hastalıkları
- Reflü, yemek borusu spazmı veya mide-safra sorunları
- Kas zorlanması, kaburga-kıkırdak ağrısı, sinir sıkışması
- Panik atağı; ancak kalp ve akciğer nedenleri değerlendirilmeden varsayılmamalıdır
Değerlendirmede neler sorulur?
- Başlama zamanı, süresi, yeri, yayılımı ve ağrının niteliği
- Efor, nefes, yemek, pozisyon ve dokunmayla ilişkisi
- Soğuk terleme, bulantı, nefes darlığı, bayılma ve çarpıntı eşliği
- Yaş, sigara, diyabet, hipertansiyon, kolesterol ve aile öyküsü
- Daha önceki koroner hastalık, stent, bypass, pıhtı veya aort hastalığı
Hangi testler düşünülebilir?
- Acil durumda dakikalar içinde EKG ve gerektiğinde seri yüksek duyarlılıklı troponin
- Tansiyon, nabız, oksijenlenme ve kalp-akciğer muayenesi
- Klinik olasılığa göre ekokardiyografi, akciğer görüntülemesi veya aort değerlendirmesi
- Acil durum dışlandıktan sonra uygun hastada koroner BT anjiyografi ya da stres görüntüleme
- Test seçimi yaşa ve toplam olasılığa göre yapılır; herkese aynı test uygulanmaz
Evde ne kaydedilebilir?
- Ağrının başladığı saat ve ne kadar sürdüğü
- O sırada yapılan etkinlik ve ağrının dinlenmeyle değişimi
- Yayılım, eşlik eden belirtiler ve ölçülebiliyorsa nabız/tansiyon
- Önceki ataklardan daha sık, uzun veya şiddetli olup olmadığı
Ne zaman 112 aranmalı?
İnternetten yanıt beklemeyin
- Birkaç dakikadan uzun süren veya gelip tekrarlayan göğüs baskısı/sıkışması
- Ağrının kola, sırta, boyna, çeneye veya mide bölgesine yayılması
- Soğuk terleme, nefes darlığı, bulantı, bayılma veya belirgin halsizlik
- Ani yırtılır tarzda göğüs-sırt ağrısı ya da yeni nörolojik belirti
- Kişinin yanıtsız kalması veya normal nefes almaması
Sık sorulan sorular
EKG normalse kalp krizi yok mudur?
Hayır. İlk EKG normal olabilir; klinik duruma göre seri EKG ve troponin gerekir.
Ağrı batma şeklindeyse kalpten olamaz mı?
Keskin ağrı kalp dışı nedenlerde daha sık olsa da tek başına güvenli ayrım sağlamaz.
Ağrı geçince bekleyebilir miyim?
Akut koroner belirtiler gelip geçebilir. Yeni, açıklanamayan veya riskli özellik taşıyan ağrı değerlendirilmelidir.