Ortostatik hipotansiyon nedir?
Ortostatik hipotansiyon, yatarken veya otururken ayağa kalkınca kan basıncının belirgin düşmesiyle ortaya çıkan dolaşım bozukluğudur. Baş dönmesi, göz kararması, güçsüzlük, bulanık görme, düşme veya bayılma yapabilir; bazen belirti vermeden ölçümde saptanır. Sıvı kaybı, kansızlık, enfeksiyon, otonom sinir sistemi hastalıkları ve çeşitli ilaçlar neden olabilir; hipertansiyonla aynı kişide birlikte bulunması tedaviyi karmaşıklaştırır. Tanı dinlenme sonrası ve ayağa kalktıktan sonraki planlı tansiyon-nabız ölçümleriyle konur; belirtilerin zamanı ve tetikleyicileri önemlidir. Yaklaşım nedenin ve gereksiz ilaçların gözden geçirilmesi, yeterli sıvı, yavaş kalkma, fiziksel karşı manevralar ve seçilmiş hastada kompresyon veya ilaçları içerir. Hipertansiyon tedavisi otomatik olarak bırakılmaz; gece-yatma tansiyonu ile düşme riski birlikte değerlendirilir. Bayılma, yaralanma, göğüs ağrısı veya nörolojik belirti acil inceleme gerektirir.
Nasıl değerlendirilir?
Değerlendirme; yakınmanın başlangıcı ve seyri, eşlik eden hastalıklar, kullanılan ilaçlar, fizik muayene ve kişiye uygun testlerin birlikte yorumlanmasına dayanır. Tek bir belirti veya test sonucu klinik bağlamdan bağımsız biçimde tanı koydurmaz.
Tedavi ve izlem nasıl planlanır?
Tedavi altta yatan mekanizmaya, belirtilerin ağırlığına, kalp-damar riskine ve eşlik eden hastalıklara göre kişiselleştirilir. İlaçlar hekim önerisi olmadan başlanmamalı, bırakılmamalı veya değiştirilmemelidir.
Yeni başlayan veya uzayan göğüs baskısı; nefes darlığı, soğuk terleme, bulantı, bayılma ya da ani kötüleşmeyle birlikteyse kişi kendi aracıyla yola çıkmamalı ve 112 aranmalıdır.
Daha ileri bilgi
Bu başlık için seçilmiş güncel uluslararası yayın:
AHA Scientific Statement: Orthostatic hypotension in adults with hypertension — PubMed, 2024 ↗
Bağlantı ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi PubMed kayıt sayfasını açar.