Spontan koroner arter diseksiyonu (SCAD) nedir?
SCAD, koroner arter duvarında ateroskleroza veya girişime bağlı olmayan ayrışma ya da duvar içi kanama sonucu damar lümeninin daralmasıdır. Özellikle genç ve orta yaş kadınlarda, gebelik çevresinde veya fibromüsküler displaziyle birlikte görülebilir. Akut kalp krizi gibi başvurur ve tanı çoğunlukla koroner anjiyografiyle konur. Stabil hastalarda damar kendiliğinden iyileşebildiği için yaklaşım klasik aterosklerotik kalp krizinden farklı olabilir; girişim kararı anatomi ve devam eden iskemiye göre verilir. Uzun dönem takipte tekrarlama riski, egzersiz planı ve ilişkili damar hastalıkları ele alınır.
Nasıl değerlendirilir?
Değerlendirme; yakınmanın başlangıcı ve seyri, eşlik eden hastalıklar, kullanılan ilaçlar, fizik muayene ve kişiye uygun testlerin birlikte yorumlanmasına dayanır. Tek bir belirti veya test sonucu klinik bağlamdan bağımsız biçimde tanı koydurmaz.
Tedavi ve izlem nasıl planlanır?
Tedavi altta yatan mekanizmaya, belirtilerin ağırlığına, kalp-damar riskine ve eşlik eden hastalıklara göre kişiselleştirilir. İlaçlar hekim önerisi olmadan başlanmamalı, bırakılmamalı veya değiştirilmemelidir.
Yeni başlayan veya uzayan göğüs baskısı; nefes darlığı, soğuk terleme, bulantı, bayılma ya da ani kötüleşmeyle birlikteyse kişi kendi aracıyla yola çıkmamalı ve 112 aranmalıdır.
Daha ileri bilgi
Bu başlık için seçilmiş güncel uluslararası yayın:
Spontaneous coronary artery dissection: a contemporary review — PubMed, 2024 ↗
Bağlantı ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi PubMed kayıt sayfasını açar.