COVID-19 sonrası kardiyovasküler tutulum nedir?
COVID-19 sonrasında bazı kişilerde göğüs ağrısı, çarpıntı, nefes darlığı, efor kapasitesinde azalma veya ayağa kalkınca nabız hızlanması sürebilir. Bu yakınmaların tümü kalp hasarı anlamına gelmez; akciğer hastalığı, kansızlık, kondisyon kaybı, otonom sinir sistemi bozukluğu, pıhtı ve psikolojik etkenler ayırıcı tanıdadır. Değerlendirme belirtilerin niteliğine göre EKG, troponin, ekokardiyografi, ritim kaydı, akciğer testleri veya kalp MR’ını içerebilir; herkese aynı geniş test paketi önerilmez. Doğrulanmış miyokardit ve perikardit özel tedavi ve egzersize dönüş planı gerektirir. Belirgin kalp-akciğer hastalığı saptanmayan kişilerde sıvı-tuz düzeni ve uzanarak başlayan kademeli egzersiz programı bazı durumlarda yararlı olabilir. Yeni şiddetli göğüs ağrısı, istirahatte nefes darlığı, bayılma veya oksijen düşüklüğü acildir.
Nasıl değerlendirilir?
Değerlendirme; yakınmanın başlangıcı ve seyri, eşlik eden hastalıklar, kullanılan ilaçlar, fizik muayene ve kişiye uygun testlerin birlikte yorumlanmasına dayanır. Tek bir belirti veya test sonucu klinik bağlamdan bağımsız biçimde tanı koydurmaz.
Tedavi ve izlem nasıl planlanır?
Tedavi altta yatan mekanizmaya, belirtilerin ağırlığına, kalp-damar riskine ve eşlik eden hastalıklara göre kişiselleştirilir. İlaçlar hekim önerisi olmadan başlanmamalı, bırakılmamalı veya değiştirilmemelidir.
Yeni başlayan veya uzayan göğüs baskısı; nefes darlığı, soğuk terleme, bulantı, bayılma ya da ani kötüleşmeyle birlikteyse kişi kendi aracıyla yola çıkmamalı ve 112 aranmalıdır.
Daha ileri bilgi
Bu başlık için seçilmiş güncel uluslararası yayın:
ACC expert consensus on cardiovascular sequelae of COVID-19 — PubMed ↗
Bağlantı ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi PubMed kayıt sayfasını açar.