Diyabette kardiyovasküler hastalık nedir?
Diyabet; koroner arter hastalığı, inme, periferik arter hastalığı, kalp yetersizliği ve böbrek hastalığı riskini artırır. Risk yalnız kan şekeri düzeyine bağlı değildir; kan basıncı, LDL kolesterol, sigara, kilo, böbrek işlevi, albuminüri ve mevcut damar hastalığı birlikte değerlendirilir. Bazı kişilerde koroner iskemi tipik göğüs ağrısı olmadan nefes darlığı, efor azalması veya açıklanamayan yorgunlukla ortaya çıkabilir; ancak belirti vermeyen herkese rutin ileri kalp testi yapılmaz. Korunma planı beslenme, hareket, sigaranın bırakılması ve kan basıncı-lipit kontrolünün yanı sıra kişinin kalp ve böbrek durumuna göre kardiyovasküler yararı gösterilmiş glukoz düşürücü tedavileri de içerebilir. Hedefler yaşa, kırılganlığa ve eşlik eden hastalıklara göre kişiselleştirilir. Yeni göğüs baskısı, ani nefes darlığı veya inme belirtisi acildir.
Nasıl değerlendirilir?
Değerlendirme; yakınmanın başlangıcı ve seyri, eşlik eden hastalıklar, kullanılan ilaçlar, fizik muayene ve kişiye uygun testlerin birlikte yorumlanmasına dayanır. Tek bir belirti veya test sonucu klinik bağlamdan bağımsız biçimde tanı koydurmaz.
Tedavi ve izlem nasıl planlanır?
Tedavi altta yatan mekanizmaya, belirtilerin ağırlığına, kalp-damar riskine ve eşlik eden hastalıklara göre kişiselleştirilir. İlaçlar hekim önerisi olmadan başlanmamalı, bırakılmamalı veya değiştirilmemelidir.
Yeni başlayan veya uzayan göğüs baskısı; nefes darlığı, soğuk terleme, bulantı, bayılma ya da ani kötüleşmeyle birlikteyse kişi kendi aracıyla yola çıkmamalı ve 112 aranmalıdır.
Daha ileri bilgi
Bu başlık için seçilmiş güncel uluslararası yayın:
2023 ESC Guidelines for cardiovascular disease in diabetes — PubMed ↗
Bağlantı ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi PubMed kayıt sayfasını açar.