Lipoprotein(a) yüksekliği

Lipoprotein(a) yüksekliği nedir?

Lipoprotein(a), yapısı LDL’ye benzeyen ve düzeyi büyük ölçüde genetik olarak belirlenen bir kan parçacığıdır. Yüksek Lp(a), damar sertliğiyle ilişkili kalp krizi ve inme riskinin yanı sıra kireçli aort kapak darlığı riskini artırır; sağlıklı yaşam önemli olsa da düzeyi genellikle çok az değiştirir. Birçok uluslararası yaklaşım yetişkinlikte en az bir kez ölçümü önerir; erken damar hastalığı, ailesel hiperkolesterolemi veya ailede yüksek Lp(a) varsa ölçüm özellikle değerlidir. Sonuç kullanılan birime göre mg/dL veya nmol/L verilebilir ve bu iki birim sabit bir katsayıyla güvenilir biçimde çevrilemez. Tedavide bugün temel amaç LDL kolesterol, tansiyon, sigara ve diyabet gibi değiştirilebilir riskleri daha yoğun kontrol etmektir. Çok yüksek düzey ve ilerleyen damar hastalığında seçilmiş merkezlerde aferez düşünülebilir; Lp(a)’yı özgül olarak düşüren yeni ilaçların klinik sonuç çalışmaları tamamlanmadan rutin kullanım ve olay azaltıcı fayda kesin kabul edilmemelidir.

Nasıl değerlendirilir?

Değerlendirme; yakınmanın başlangıcı ve seyri, eşlik eden hastalıklar, kullanılan ilaçlar, fizik muayene ve kişiye uygun testlerin birlikte yorumlanmasına dayanır. Tek bir belirti veya test sonucu klinik bağlamdan bağımsız biçimde tanı koydurmaz.

Tedavi ve izlem nasıl planlanır?

Tedavi altta yatan mekanizmaya, belirtilerin ağırlığına, kalp-damar riskine ve eşlik eden hastalıklara göre kişiselleştirilir. İlaçlar hekim önerisi olmadan başlanmamalı, bırakılmamalı veya değiştirilmemelidir.