Sekonder hipertansiyon nedir?
Sekonder hipertansiyon, yüksek kan basıncının belirlenebilir bir hastalık, ilaç veya maddeye bağlı olmasıdır. Böbrek parankim ve böbrek damarı hastalıkları, primer aldosteronizm, uyku apnesi, tiroid ve adrenal bez bozuklukları sık nedenler arasındadır; bazı ağrı kesiciler, hormonlar, uyarıcılar ve bitkisel ürünler de tansiyonu yükseltebilir. Genç yaşta ani başlangıç, daha önce kontrollü tansiyonun hızla bozulması, dirençli hipertansiyon, açıklanamayan potasyum düşüklüğü veya özgül klinik bulgular şüphe uyandırır. Her hastaya aynı geniş test paneli uygulanmaz; öykü, muayene ve temel tetkikler olası nedene göre ileri incelemeyi yönlendirir. Nedene özgü tedavi tansiyonu belirgin azaltabilir ve bazı kişilerde tamamen düzeltebilir. Bununla birlikte eşlik eden primer hipertansiyon sürebileceğinden takip ve risk kontrolü devam eder.
Nasıl değerlendirilir?
Değerlendirme; yakınmanın başlangıcı ve seyri, eşlik eden hastalıklar, kullanılan ilaçlar, fizik muayene ve kişiye uygun testlerin birlikte yorumlanmasına dayanır. Tek bir belirti veya test sonucu klinik bağlamdan bağımsız biçimde tanı koydurmaz.
Tedavi ve izlem nasıl planlanır?
Tedavi altta yatan mekanizmaya, belirtilerin ağırlığına, kalp-damar riskine ve eşlik eden hastalıklara göre kişiselleştirilir. İlaçlar hekim önerisi olmadan başlanmamalı, bırakılmamalı veya değiştirilmemelidir.
Yeni başlayan veya uzayan göğüs baskısı; nefes darlığı, soğuk terleme, bulantı, bayılma ya da ani kötüleşmeyle birlikteyse kişi kendi aracıyla yola çıkmamalı ve 112 aranmalıdır.
Daha ileri bilgi
Bu başlık için seçilmiş güncel uluslararası yayın:
2024 ESC Guidelines for elevated blood pressure and hypertension — PubMed ↗
Bağlantı ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi PubMed kayıt sayfasını açar.