Otoimmün hastalıklarda kardiyak tutulum hakkında temel bilgiler
Romatoid artrit, sistemik lupus, vaskülit, sistemik skleroz ve diğer otoimmün hastalıklar kronik inflamasyon yoluyla ateroskleroz riskini artırabilir; ayrıca perikard, kalp kası, kapaklar, koroner mikrodolaşım veya akciğer damarları doğrudan etkilenebilir. Risk yalnız hastalık adına göre değil, hastalık aktivitesi, organ tutulumu, steroid dozu ve klasik risk faktörleriyle birlikte belirlenir. Düzenli kan basıncı ve lipit değerlendirmesi, sigaranın bırakılması ve inflamatuvar hastalığın etkin kontrolü korunmanın temelidir. Göğüs ağrısı, yeni nefes darlığı, bayılma veya çarpıntı “romatizmaya bağlıdır” denilerek geçiştirilmemelidir. EKG, ekokardiyografi, kalp MR’ı veya koroner testler klinik şüpheye göre seçilir. Bağışıklık baskılayıcı ve kalp-damar ilaçları arasında etkileşimler olabileceğinden romatoloji ve kardiyoloji ekiplerinin ortak planı önemlidir.
Nasıl değerlendirilir?
Bağışıklık sistemi hastalıkları kalp zarı, kası, kapaklar veya damarları farklı biçimlerde etkileyebilir. Yeni belirtiler hastalık etkinliği ve kullanılan tedavilerle birlikte değerlendirilir. Hangi kalp testinin gerektiği hastalığın türüne göre değişir.
Tedavi ve izlemde nelere dikkat edilir?
İltihabın kontrolü yanında tansiyon, kolesterol ve sigara gibi geleneksel riskler de yönetilir. Romatoloji ve kardiyoloji tedavi etkilerini birlikte değerlendirir. Her otoimmün hastalıkta aynı kalp riski veya aynı koruyucu ilaç yaklaşımı geçerli değildir.
Romatizma kontrol altındaysa damar riski kalmaz mı?
Hastalık kontrolü önemlidir fakat risk bütünüyle sıfırlanmaz. Yaş, tansiyon, lipidler, kullanılan ilaçlar ve hastalıkla ilişkili etkenler birlikte değerlendirilmelidir.
Kaynaklar ve ileri okuma
Konunun değerlendirme çerçevesi için seçilmiş kılavuz ve bilimsel yayınlar: