Akut aort diseksiyonu nedir?
Akut aort diseksiyonu, aortun iç tabakasındaki yırtıktan kanın damar duvarı katları arasına ilerlemesiyle oluşan yaşamı tehdit eden akut aort sendromudur. Ağrı çoğu kez aniden başlar, ilk anda en şiddetli düzeydedir ve göğüs, sırt veya karında hissedilebilir; nabız farkı, bayılma, felç, kalp krizi benzeri bulgular, organ ya da uzuv kanlanma bozukluğu eşlik edebilir. Normal EKG veya göğüs filmi hastalığı dışlamaz. Klinik olasılığa göre acil BT anjiyografi, ekokardiyografi veya MR ile tanı konur. Kalbe yakın çıkan aortu tutan tip A diseksiyon genellikle acil cerrahi gerektirir. Komplike olmayan tip B olgular yoğun tansiyon ve nabız kontrolüyle izlenebilir; yırtılma, organ kanlanma bozukluğu, büyüme veya kontrol edilemeyen ağrı/tansiyonda endovasküler ya da cerrahi girişim gerekir.
Nasıl değerlendirilir?
Değerlendirme; yakınmanın başlangıcı ve seyri, eşlik eden hastalıklar, kullanılan ilaçlar, fizik muayene ve kişiye uygun testlerin birlikte yorumlanmasına dayanır. Tek bir belirti veya test sonucu klinik bağlamdan bağımsız biçimde tanı koydurmaz.
Tedavi ve izlem nasıl planlanır?
Tedavi altta yatan mekanizmaya, belirtilerin ağırlığına, kalp-damar riskine ve eşlik eden hastalıklara göre kişiselleştirilir. İlaçlar hekim önerisi olmadan başlanmamalı, bırakılmamalı veya değiştirilmemelidir.
Yeni başlayan veya uzayan göğüs baskısı; nefes darlığı, soğuk terleme, bulantı, bayılma ya da ani kötüleşmeyle birlikteyse kişi kendi aracıyla yola çıkmamalı ve 112 aranmalıdır.
Daha ileri bilgi
Bu başlık için seçilmiş güncel uluslararası yayın:
2024 ESC Guidelines for peripheral arterial and aortic diseases — PubMed ↗
Bağlantı ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi PubMed kayıt sayfasını açar.