Akut aort diseksiyonu hakkında temel bilgiler
Akut aort diseksiyonu, aortun iç tabakasındaki yırtıktan kanın damar duvarı katları arasına ilerlemesiyle oluşan yaşamı tehdit eden akut aort sendromudur. Ağrı çoğu kez aniden başlar, ilk anda en şiddetli düzeydedir ve göğüs, sırt veya karında hissedilebilir; nabız farkı, bayılma, felç, kalp krizi benzeri bulgular, organ ya da uzuv kanlanma bozukluğu eşlik edebilir. Normal EKG veya göğüs filmi hastalığı dışlamaz. Klinik olasılığa göre acil BT anjiyografi, ekokardiyografi veya MR ile tanı konur. Kalbe yakın çıkan aortu tutan tip A diseksiyon genellikle acil cerrahi gerektirir. Komplike olmayan tip B olgular yoğun tansiyon ve nabız kontrolüyle izlenebilir; yırtılma, organ kanlanma bozukluğu, büyüme veya kontrol edilemeyen ağrı/tansiyonda endovasküler ya da cerrahi girişim gerekir.
Nasıl değerlendirilir?
Ani ve şiddetli göğüs, sırt veya karın ağrısı; bayılma, felç belirtisi veya uzuvda dolaşım kaybı acil değerlendirme gerektirir. BT anjiyografi gibi görüntülemeler ayrışmanın yerini ve organ damarlarına etkisini gösterir. Normal hissetmeye başlamak tehlikeyi dışlamaz.
Tedavi ve izlemde nelere dikkat edilir?
Tedavi diseksiyonun çıkan aortu etkileyip etkilemediğine ve komplikasyonlara göre değişir. Acil cerrahi, damar içi girişim veya hastanede yakın izlem gerekebilir. Taburculuk sonrasında tansiyon kontrolü ve tüm aortun düzenli görüntülenmesi sürer.
Ağrı azalırsa acil servise gitmekten vazgeçilebilir mi?
Hayır. Şüpheli başlangıç öyküsü önemini korur. Ani ağır ağrıya bayılma veya nörolojik belirti eşlik ediyorsa 112 aranmalıdır; kişi kendi aracıyla hastaneye gitmemelidir.
Kaynaklar ve ileri okuma
Konunun değerlendirme çerçevesi için seçilmiş kılavuz ve bilimsel yayınlar: