Akut pulmoner emboli nedir?
Akut pulmoner emboli, çoğunlukla bacak veya pelviste oluşan bir pıhtının akciğer damarlarına ulaşarak kan akımını engellemesidir. Ani nefes darlığı, nefesle artan göğüs ağrısı, çarpıntı, kanlı balgam, baş dönmesi veya bayılma görülebilir; bazen belirtiler daha siliktir. Tanı, klinik olasılık değerlendirmesiyle birlikte uygun hastada D-dimer, BT pulmoner anjiyografi, ultrason ve kalbin sağ tarafındaki yükü gösteren testlere dayanır. Tedavinin temeli kanama riski gözetilerek antikoagülasyondur. Dolaşımı bozulan yüksek riskli hastada pıhtı eritici tedavi, kateter girişimi veya cerrahi düşünülebilir. Tedavi seçimi yalnız pıhtının görüntüsüne değil, tansiyon, sağ kalp yükü, biyobelirteçler, eşlik eden hastalıklar ve kanama riskine göre yapılır. Hastane sonrası takipte tedavi süresi, tekrarlama riski ve kalıcı nefes darlığı değerlendirilir.
Nasıl değerlendirilir?
Değerlendirme; yakınmanın başlangıcı ve seyri, eşlik eden hastalıklar, kullanılan ilaçlar, fizik muayene ve kişiye uygun testlerin birlikte yorumlanmasına dayanır. Tek bir belirti veya test sonucu klinik bağlamdan bağımsız biçimde tanı koydurmaz.
Tedavi ve izlem nasıl planlanır?
Tedavi altta yatan mekanizmaya, belirtilerin ağırlığına, kalp-damar riskine ve eşlik eden hastalıklara göre kişiselleştirilir. İlaçlar hekim önerisi olmadan başlanmamalı, bırakılmamalı veya değiştirilmemelidir.
Yeni başlayan veya uzayan göğüs baskısı; nefes darlığı, soğuk terleme, bulantı, bayılma ya da ani kötüleşmeyle birlikteyse kişi kendi aracıyla yola çıkmamalı ve 112 aranmalıdır.
Daha ileri bilgi
Bu başlık için seçilmiş güncel uluslararası yayın:
2026 AHA/ACC Guideline for acute pulmonary embolism — PubMed ↗
Bağlantı ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi PubMed kayıt sayfasını açar.