Kronik tromboembolik pulmoner hipertansiyon hakkında temel bilgiler
Kronik tromboembolik pulmoner hipertansiyon (KTEPH), akciğer damarlarında organize olmuş eski pıhtıların kan akımını kalıcı olarak engellemesi ve küçük damarlarda ek hastalık gelişmesiyle oluşur. Pulmoner emboliden sonra geçmeyen veya giderek artan efor nefes darlığı, çabuk yorulma, göğüs ağrısı, bayılma ve bacaklarda şişme uyarıcıdır; bilinen emboli öyküsü olmadan da görülebilir. Ventilasyon-perfüzyon sintigrafisi taramada çok duyarlıdır; tanı ekokardiyografi, BT/kateter anjiyografi ve sağ kalp kateterizasyonuyla tamamlanır. Her hasta deneyimli KTEPH ekibinde değerlendirilmelidir. Uygun anatomide pulmoner endarterektomi hastalığı iyileştirebilen temel tedavidir. Ameliyata uygun olmayan veya kalıntı hastalığı bulunan kişilerde balon pulmoner anjiyoplasti ve hedefe yönelik ilaçlar, çoğu zaman çoklu yaklaşım içinde kullanılabilir. Yaşam boyu antikoagülasyon genellikle tedavinin parçasıdır.
Nasıl değerlendirilir?
Emboli sonrası kalıcı veya açıklanamayan nefes darlığında kronik pıhtı ve yüksek akciğer damar basıncı araştırılabilir. Akciğer perfüzyon incelemesi, damar görüntülemesi ve sağ kalp kateterizasyonu farklı bilgiler sağlar. Önceden bilinen emboli öyküsü her hastada bulunmayabilir.
Tedavi ve izlemde nelere dikkat edilir?
Uzman ekip pıhtının cerrahi çıkarılabilirliğini, balon girişimi ve ilaç seçeneklerini birlikte değerlendirir. Yalnız tek bir görüntüye bakılarak 'tedavi edilemez' kararı verilmemelidir. Uzun dönem pıhtı önleyici tedavi ve izlem kişiye göre planlanır.
Emboli tedavisi bitse de nefes darlığı sürebilir mi?
Evet; kondisyon kaybı gibi nedenlerin yanında kalıcı damar sorunu da olabilir. Süren yakınmalar kontrol görüşmesinde belirtilmeli ve uygun incelemeyle nedeni ayrılmalıdır.
Kaynaklar ve ileri okuma
Konunun değerlendirme çerçevesi için seçilmiş kılavuz ve bilimsel yayınlar: