Kronik tromboembolik pulmoner hipertansiyon nedir?
Kronik tromboembolik pulmoner hipertansiyon (KTEPH), akciğer damarlarında organize olmuş eski pıhtıların kan akımını kalıcı olarak engellemesi ve küçük damarlarda ek hastalık gelişmesiyle oluşur. Pulmoner emboliden sonra geçmeyen veya giderek artan efor nefes darlığı, çabuk yorulma, göğüs ağrısı, bayılma ve bacaklarda şişme uyarıcıdır; bilinen emboli öyküsü olmadan da görülebilir. Ventilasyon-perfüzyon sintigrafisi taramada çok duyarlıdır; tanı ekokardiyografi, BT/kateter anjiyografi ve sağ kalp kateterizasyonuyla tamamlanır. Her hasta deneyimli KTEPH ekibinde değerlendirilmelidir. Uygun anatomide pulmoner endarterektomi hastalığı iyileştirebilen temel tedavidir. Ameliyata uygun olmayan veya kalıntı hastalığı bulunan kişilerde balon pulmoner anjiyoplasti ve hedefe yönelik ilaçlar, çoğu zaman çoklu yaklaşım içinde kullanılabilir. Yaşam boyu antikoagülasyon genellikle tedavinin parçasıdır.
Nasıl değerlendirilir?
Değerlendirme; yakınmanın başlangıcı ve seyri, eşlik eden hastalıklar, kullanılan ilaçlar, fizik muayene ve kişiye uygun testlerin birlikte yorumlanmasına dayanır. Tek bir belirti veya test sonucu klinik bağlamdan bağımsız biçimde tanı koydurmaz.
Tedavi ve izlem nasıl planlanır?
Tedavi altta yatan mekanizmaya, belirtilerin ağırlığına, kalp-damar riskine ve eşlik eden hastalıklara göre kişiselleştirilir. İlaçlar hekim önerisi olmadan başlanmamalı, bırakılmamalı veya değiştirilmemelidir.
Yeni başlayan veya uzayan göğüs baskısı; nefes darlığı, soğuk terleme, bulantı, bayılma ya da ani kötüleşmeyle birlikteyse kişi kendi aracıyla yola çıkmamalı ve 112 aranmalıdır.
Daha ileri bilgi
Bu başlık için seçilmiş güncel uluslararası yayın:
2022 ESC/ERS Guidelines for pulmonary hypertension — PubMed ↗
Bağlantı ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi PubMed kayıt sayfasını açar.