Antrasiklin kardiyotoksisitesi nedir?
Doksorubisin ve benzeri antrasiklinler birçok kanserde etkili ilaçlardır; ancak kalp kasında hasar ve zamanla kalp yetersizliği oluşturabilir. Risk toplam doz arttıkça yükselir fakat düşük dozda da sıfır değildir; çocukluk çağı tedavisi, ileri yaş, kadın cinsiyet, önceden kalp hastalığı, hipertansiyon ve göğüs bölgesine radyoterapi gibi etkenler riski artırabilir. Tedavi öncesi temel ekokardiyografi ve risk sınıflaması, tedavi sırasında kişiye uygun görüntüleme ve biyobelirteç izlemi erken değişiklikleri yakalamaya yardımcı olur. Kalp işlevinde bozulma saptandığında kalp koruyucu ilaçlar, kanser tedavisinin düzenlenmesi veya özel uygulama biçimleri çok disiplinli kararla ele alınır. Belirti gelişmesini beklemek doğru değildir; geç toksisite yıllar sonra da görülebileceğinden yüksek riskli kişilerde tedavi bittikten sonra uzun dönem takip planlanır.
Nasıl değerlendirilir?
Değerlendirme; yakınmanın başlangıcı ve seyri, eşlik eden hastalıklar, kullanılan ilaçlar, fizik muayene ve kişiye uygun testlerin birlikte yorumlanmasına dayanır. Tek bir belirti veya test sonucu klinik bağlamdan bağımsız biçimde tanı koydurmaz.
Tedavi ve izlem nasıl planlanır?
Tedavi altta yatan mekanizmaya, belirtilerin ağırlığına, kalp-damar riskine ve eşlik eden hastalıklara göre kişiselleştirilir. İlaçlar hekim önerisi olmadan başlanmamalı, bırakılmamalı veya değiştirilmemelidir.
Yeni başlayan veya uzayan göğüs baskısı; nefes darlığı, soğuk terleme, bulantı, bayılma ya da ani kötüleşmeyle birlikteyse kişi kendi aracıyla yola çıkmamalı ve 112 aranmalıdır.
Daha ileri bilgi
Bu başlık için seçilmiş güncel uluslararası yayın:
British guideline for cardiac monitoring during anthracycline therapy — PubMed ↗
Bağlantı ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi PubMed kayıt sayfasını açar.