Kanser tedavisine bağlı kardiyak disfonksiyon nedir?
Kanser tedavisine bağlı kardiyak disfonksiyon, kemoterapi, hedefe yönelik tedavi, immünoterapi veya radyoterapi sırasında ya da sonrasında kalbin pompalama ve gevşeme işlevlerinde bozulma gelişmesini ifade eden geniş bir kavramdır. Risk; kullanılan ilacın türü ve toplam dozu, kalbin aldığı radyasyon, yaş, önceden kalp hastalığı, hipertansiyon, diyabet ve birden fazla tedavinin birlikte kullanılmasına göre değişir. Tedavi öncesinde klinik risk değerlendirmesi, EKG ve ekokardiyografi yapılabilir; seçilmiş hastalarda troponin ve natriüretik peptit gibi belirteçler izlenir. Ejeksiyon fraksiyonu kadar kalp kası deformasyonundaki değişim de erken uyarı sağlayabilir. Anormallik saptanması kanser tedavisinin otomatik olarak kesileceği anlamına gelmez; onkoloji ve kardiyoloji ekibi tedavinin yararı, kalp riski ve koruyucu seçenekleri birlikte değerlendirir. Nefes darlığı, ödem veya belirgin efor azalması erken bildirilmelidir.
Nasıl değerlendirilir?
Değerlendirme; yakınmanın başlangıcı ve seyri, eşlik eden hastalıklar, kullanılan ilaçlar, fizik muayene ve kişiye uygun testlerin birlikte yorumlanmasına dayanır. Tek bir belirti veya test sonucu klinik bağlamdan bağımsız biçimde tanı koydurmaz.
Tedavi ve izlem nasıl planlanır?
Tedavi altta yatan mekanizmaya, belirtilerin ağırlığına, kalp-damar riskine ve eşlik eden hastalıklara göre kişiselleştirilir. İlaçlar hekim önerisi olmadan başlanmamalı, bırakılmamalı veya değiştirilmemelidir.
Yeni başlayan veya uzayan göğüs baskısı; nefes darlığı, soğuk terleme, bulantı, bayılma ya da ani kötüleşmeyle birlikteyse kişi kendi aracıyla yola çıkmamalı ve 112 aranmalıdır.
Daha ileri bilgi
Bu başlık için seçilmiş güncel uluslararası yayın:
2022 ESC Guidelines on cardio-oncology — PubMed ↗
Bağlantı ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi PubMed kayıt sayfasını açar.