Aortit nedir?
Aortit, aort duvarının iltihabıdır. Dev hücreli arterit ve Takayasu arteriti gibi bağışıklık sistemi hastalıkları, enfeksiyonlar ve daha seyrek başka inflamatuvar durumlar neden olabilir. Ateş, kilo kaybı, gece terlemesi, göğüs-sırt ağrısı, kol veya bacakta eforla ağrı, nabız/tansiyon farkı görülebilir; bazen anevrizma incelemesinde tesadüfen saptanır. Tanı kan iltihap göstergeleriyle sınırlı değildir; BT/MR anjiyografi ve seçilmiş hastada PET/BT damar duvarı ile yaygınlığı değerlendirir. Enfeksiyöz ve bağışıklık aracılı aortitin tedavileri tamamen farklı olduğundan immün baskılayıcı tedavi öncesinde enfeksiyon olasılığı dikkatle dışlanmalıdır. Tedavi altta yatan nedene yönelir; darlık, anevrizma veya yırtılma gelişirse inflamasyonun durumu dikkate alınarak endovasküler ya da cerrahi onarım planlanır.
Nasıl değerlendirilir?
Değerlendirme; yakınmanın başlangıcı ve seyri, eşlik eden hastalıklar, kullanılan ilaçlar, fizik muayene ve kişiye uygun testlerin birlikte yorumlanmasına dayanır. Tek bir belirti veya test sonucu klinik bağlamdan bağımsız biçimde tanı koydurmaz.
Tedavi ve izlem nasıl planlanır?
Tedavi altta yatan mekanizmaya, belirtilerin ağırlığına, kalp-damar riskine ve eşlik eden hastalıklara göre kişiselleştirilir. İlaçlar hekim önerisi olmadan başlanmamalı, bırakılmamalı veya değiştirilmemelidir.
Yeni başlayan veya uzayan göğüs baskısı; nefes darlığı, soğuk terleme, bulantı, bayılma ya da ani kötüleşmeyle birlikteyse kişi kendi aracıyla yola çıkmamalı ve 112 aranmalıdır.
Daha ileri bilgi
Bu başlık için seçilmiş güncel uluslararası yayın:
2024 ESC Guidelines for peripheral arterial and aortic diseases — PubMed ↗
Bağlantı ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi PubMed kayıt sayfasını açar.