Fibromüsküler displazi hakkında temel bilgiler
Fibromüsküler displazi, ateroskleroz veya iltihaba bağlı olmayan; orta boy arterlerde darlık, genişleme, kıvrımlanma ve diseksiyona yol açabilen damar duvarı hastalığıdır. En sık böbrek ve boyun arterlerini tutar, kadınlarda daha yaygındır. Hipertansiyon, baş ağrısı, kulakta nabız sesi, boyun ağrısı, geçici nörolojik belirti veya damar diseksiyonuyla ortaya çıkabilir. BT/MR anjiyografide çok odaklı olguların tipik “boncuk dizisi” görünümü tanıya yardım eder. Bir damar yatağında saptandığında başka bölgelerde anevrizma veya diseksiyon açısından baştan pelvise en az bir kez görüntüleme önerilebilir. Tedavi tutuluma göre tansiyon kontrolü, uygun antitrombotik yaklaşım ve seçilmiş böbrek darlığında balon anjiyoplastiyi içerir; rutin stent genellikle ilk seçenek değildir.
Nasıl değerlendirilir?
Bu hastalık klasik damar sertliği veya damar iltihabından farklıdır. Böbrek ve boyun damarları dahil çeşitli arterlerde darlık, genişleme veya ayrışma görülebilir. Tanı uygun görüntüleme bulgularıyla konur; başka damar bölgelerinin incelenmesi gerekebilir.
Tedavi ve izlemde nelere dikkat edilir?
Takip etkilenen damar, tansiyon ve eşlik eden anevrizma/diseksiyona göre düzenlenir. Tüm lezyonlara işlem yapılmaz. Yeni şiddetli baş-boyun ağrısı, nörolojik belirti veya göğüs ağrısı, bilinen hastalık bilgisiyle birlikte değerlendirilmelidir.
Kolesterolüm normalse fibromüsküler displazi olamaz mı?
Olabilir. Bu durum kolesterol plağına bağlı darlıktan farklı bir damar hastalığıdır. Tedavi ve tarama planı da etkilenen damarların özelliklerine göre yapılır.
Kaynaklar ve ileri okuma
Konunun değerlendirme çerçevesi için seçilmiş kılavuz ve bilimsel yayınlar: