Fibromüsküler displazi nedir?
Fibromüsküler displazi, ateroskleroz veya iltihaba bağlı olmayan; orta boy arterlerde darlık, genişleme, kıvrımlanma ve diseksiyona yol açabilen damar duvarı hastalığıdır. En sık böbrek ve boyun arterlerini tutar, kadınlarda daha yaygındır. Hipertansiyon, baş ağrısı, kulakta nabız sesi, boyun ağrısı, geçici nörolojik belirti veya damar diseksiyonuyla ortaya çıkabilir. BT/MR anjiyografide çok odaklı olguların tipik “boncuk dizisi” görünümü tanıya yardım eder. Bir damar yatağında saptandığında başka bölgelerde anevrizma veya diseksiyon açısından baştan pelvise en az bir kez görüntüleme önerilebilir. Tedavi tutuluma göre tansiyon kontrolü, uygun antitrombotik yaklaşım ve seçilmiş böbrek darlığında balon anjiyoplastiyi içerir; rutin stent genellikle ilk seçenek değildir.
Nasıl değerlendirilir?
Değerlendirme; yakınmanın başlangıcı ve seyri, eşlik eden hastalıklar, kullanılan ilaçlar, fizik muayene ve kişiye uygun testlerin birlikte yorumlanmasına dayanır. Tek bir belirti veya test sonucu klinik bağlamdan bağımsız biçimde tanı koydurmaz.
Tedavi ve izlem nasıl planlanır?
Tedavi altta yatan mekanizmaya, belirtilerin ağırlığına, kalp-damar riskine ve eşlik eden hastalıklara göre kişiselleştirilir. İlaçlar hekim önerisi olmadan başlanmamalı, bırakılmamalı veya değiştirilmemelidir.
Yeni başlayan veya uzayan göğüs baskısı; nefes darlığı, soğuk terleme, bulantı, bayılma ya da ani kötüleşmeyle birlikteyse kişi kendi aracıyla yola çıkmamalı ve 112 aranmalıdır.
Daha ileri bilgi
Bu başlık için seçilmiş güncel uluslararası yayın:
Fibromuscular Dysplasia: A Focused Review for the Cardiologist — PubMed, 2024 ↗
Bağlantı ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi PubMed kayıt sayfasını açar.