Kronik venöz yetmezlik hakkında temel bilgiler
Kronik venöz yetmezlik, bacak toplardamar kapaklarının veya venöz akımın kanı kalbe geri taşımada yetersiz kalmasıyla ven basıncının uzun süre yüksek seyretmesidir. Gün sonunda artan şişlik, ağırlık, ağrı, kaşıntı, varis, ciltte koyulaşma-sertleşme ve ayak bileği çevresinde yara gelişebilir. Muayene ve venöz Doppler ultrason reflü ile tıkanıklığı değerlendirir. Düzenli yürüme, baldır kasını çalıştırma, kilo yönetimi, bacağı yükseltme, cilt-yara bakımı ve uygun basınçta kompresyon temel tedavilerdir; önemli arter hastalığı varsa kompresyon öncesi değerlendirme gerekir. Yüzeyel ven reflüsü veya çıkış tıkanıklığı saptanan seçilmiş hastalarda ablasyon, skleroterapi, stent ya da cerrahi düşünülebilir. Amaç yalnız görünümü değil belirtileri, ödemi ve yara tekrarını azaltmaktır.
Nasıl değerlendirilir?
Bacaklarda gün sonunda artan ağırlık, ödem, cilt renk değişimi veya yara görülebilir. Doppler ultrason toplardamarlardaki geri akımı ve tıkanıklığı araştırır. Şişliğin kalp, böbrek ve lenf sistemi gibi diğer nedenleri de değerlendirilir.
Tedavi ve izlemde nelere dikkat edilir?
Uygun hareket, bacak bakımına yönelik öneriler ve kişiye uygun kompresyon değerlendirilebilir. Çorap basıncı ve kullanım uygunluğu arter dolaşımı da dikkate alınarak belirlenir. Seçilmiş yüzeyel damar sorunlarında girişim tedavisi gündeme gelebilir.
Varis çorabını herkes aynı basınçta kullanabilir mi?
Hayır. Arter dolaşımı, cilt durumu ve eşlik eden hastalıklar önemlidir. Özellikle ayakta soğukluk, dinlenme ağrısı veya yara varsa kompresyon seçimi öncesi değerlendirme gerekir.
Kaynaklar ve ileri okuma
Konunun değerlendirme çerçevesi için seçilmiş kılavuz ve bilimsel yayınlar: