Preeklampsi ve eklampsi hakkında temel bilgiler
Preeklampsi, gebeliğin 20. haftasından sonra gelişen hipertansiyona idrarda protein veya böbrek, karaciğer, kan, beyin ya da plasentayla ilişkili organ etkilenmesinin eşlik ettiği ciddi bir gebelik komplikasyonudur. Eklampsi, başka nedenle açıklanamayan nöbet gelişmesidir. Şiddetli baş ağrısı, görme bozukluğu, sağ üst karın ağrısı, ani nefes darlığı, hızlı şişme ve çok yüksek tansiyon acil değerlendirme gerektirir; bazı hastalarda ise belirti olmayabilir. Değerlendirme yalnız tansiyon değerine dayanmaz; laboratuvar testleri, anne belirtileri ve bebeğin büyüme-iyilik hali birlikte izlenir. Tedavi; tansiyon kontrolü, nöbetten korunma ve doğum zamanlamasının anne-bebek yararı gözetilerek planlanmasını içerir. Preeklampsi öyküsü ileriki yaşamda hipertansiyon, inme, iskemik kalp hastalığı ve kalp yetersizliği riskinin arttığını gösterir; doğum sonrası kardiyovasküler risk takibi unutulmamalıdır.
Nasıl değerlendirilir?
Preeklampsi yüksek tansiyona eşlik eden organ veya plasenta etkilenmesiyle değerlendirilir; yalnız idrarda protein bulunmasına bağlı bir tanı değildir. Şiddetli baş ağrısı, görme bozukluğu, üst karın ağrısı ve nefes darlığı özellikle önemlidir.
Tedavi ve izlemde nelere dikkat edilir?
Takip ve doğum zamanlaması anne-bebek bulgularına göre kadın doğum ekibince belirlenir. Nöbet veya ağır belirtiler acildir. Doğum sonrası yakın takip ve ilerleyen yıllarda damar riskinin değerlendirilmesi önem taşır.
Preeklampsi yalnız gebelik sırasında mı ortaya çıkar?
Hayır. Doğumdan sonra da ortaya çıkabilir. Yeni şiddetli baş ağrısı, görme değişikliği, nefes darlığı veya nöbet durumunda 112 aranmalı ve yakın zamanda doğum yapıldığı belirtilmelidir.
Kaynaklar ve ileri okuma
Konunun değerlendirme çerçevesi için seçilmiş kılavuz ve bilimsel yayınlar: