Preeklampsi ve eklampsi nedir?
Preeklampsi, gebeliğin 20. haftasından sonra gelişen hipertansiyona idrarda protein veya böbrek, karaciğer, kan, beyin ya da plasentayla ilişkili organ etkilenmesinin eşlik ettiği ciddi bir gebelik komplikasyonudur. Eklampsi, başka nedenle açıklanamayan nöbet gelişmesidir. Şiddetli baş ağrısı, görme bozukluğu, sağ üst karın ağrısı, ani nefes darlığı, hızlı şişme ve çok yüksek tansiyon acil değerlendirme gerektirir; bazı hastalarda ise belirti olmayabilir. Değerlendirme yalnız tansiyon değerine dayanmaz; laboratuvar testleri, anne belirtileri ve bebeğin büyüme-iyilik hali birlikte izlenir. Tedavi; tansiyon kontrolü, nöbetten korunma ve doğum zamanlamasının anne-bebek yararı gözetilerek planlanmasını içerir. Preeklampsi öyküsü ileriki yaşamda hipertansiyon, inme, iskemik kalp hastalığı ve kalp yetersizliği riskinin arttığını gösterir; doğum sonrası kardiyovasküler risk takibi unutulmamalıdır.
Nasıl değerlendirilir?
Değerlendirme; yakınmanın başlangıcı ve seyri, eşlik eden hastalıklar, kullanılan ilaçlar, fizik muayene ve kişiye uygun testlerin birlikte yorumlanmasına dayanır. Tek bir belirti veya test sonucu klinik bağlamdan bağımsız biçimde tanı koydurmaz.
Tedavi ve izlem nasıl planlanır?
Tedavi altta yatan mekanizmaya, belirtilerin ağırlığına, kalp-damar riskine ve eşlik eden hastalıklara göre kişiselleştirilir. İlaçlar hekim önerisi olmadan başlanmamalı, bırakılmamalı veya değiştirilmemelidir.
Yeni başlayan veya uzayan göğüs baskısı; nefes darlığı, soğuk terleme, bulantı, bayılma ya da ani kötüleşmeyle birlikteyse kişi kendi aracıyla yola çıkmamalı ve 112 aranmalıdır.
Daha ileri bilgi
Bu başlık için seçilmiş güncel uluslararası yayın:
2025 ESC Guidelines for cardiovascular disease and pregnancy — PubMed ↗
Bağlantı ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi PubMed kayıt sayfasını açar.