Radyoterapiye bağlı kalp hastalığı nedir?
Göğüs, mediasten veya sol meme bölgesine uygulanan radyoterapi kalbin aldığı doza bağlı olarak yıllar içinde koroner arter hastalığı, kapak bozukluğu, perikard hastalığı, kalp kası işlev kaybı ve ileti sorunları riskini artırabilir. Modern planlama teknikleri kalp dozunu azaltmıştır; yine de tedavi alanı, toplam doz, yaş, eş zamanlı kardiyotoksik ilaçlar ve sigara, hipertansiyon, kolesterol gibi riskler önemini korur. Korunmanın temeli tedavi planında kalbin mümkün olduğunca korunması ve klasik kardiyovasküler risklerin etkin yönetimidir. İzlem herkese aynı testin yapılması anlamına gelmez; maruziyet ve risk düzeyine göre klinik kontrol, EKG, ekokardiyografi ve gerektiğinde koroner değerlendirme planlanır. Radyoterapiden yıllar sonra gelişen eforla göğüs ağrısı, nefes darlığı, bayılma veya yeni üfürüm geçmiş tedavi bilgisiyle birlikte değerlendirilmelidir.
Nasıl değerlendirilir?
Değerlendirme; yakınmanın başlangıcı ve seyri, eşlik eden hastalıklar, kullanılan ilaçlar, fizik muayene ve kişiye uygun testlerin birlikte yorumlanmasına dayanır. Tek bir belirti veya test sonucu klinik bağlamdan bağımsız biçimde tanı koydurmaz.
Tedavi ve izlem nasıl planlanır?
Tedavi altta yatan mekanizmaya, belirtilerin ağırlığına, kalp-damar riskine ve eşlik eden hastalıklara göre kişiselleştirilir. İlaçlar hekim önerisi olmadan başlanmamalı, bırakılmamalı veya değiştirilmemelidir.
Yeni başlayan veya uzayan göğüs baskısı; nefes darlığı, soğuk terleme, bulantı, bayılma ya da ani kötüleşmeyle birlikteyse kişi kendi aracıyla yola çıkmamalı ve 112 aranmalıdır.
Daha ileri bilgi
Bu başlık için seçilmiş güncel uluslararası yayın:
Radiation-associated cardiac disease review — PubMed ↗
Bağlantı ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi PubMed kayıt sayfasını açar.