Renal arter darlığı nedir?
Renal arter darlığı, böbreğe kan taşıyan arterin daralmasıdır; ileri yaşta en sık ateroskleroz, daha genç kişilerde fibromüsküler displazi neden olur. Dirençli veya aniden kötüleşen hipertansiyon, böbrek işlevinde açıklanamayan bozulma, iki böbrek boyutunda fark ve tekrarlayan ani akciğer ödemi şüphe uyandırabilir. Doppler ultrason, BT veya MR anjiyografiyle anatomik darlık gösterilebilir; ancak görüntüde darlık bulunması onun mutlaka tansiyonun nedeni olduğu anlamına gelmez. Çoğu aterosklerotik olguda tansiyon, kolesterol, sigara ve diğer damar risklerinin yoğun tedavisi önceliklidir. Seçilmiş hastalarda, özellikle yüksek riskli klinik tabloda anjiyoplasti-stent değerlendirilebilir. Karar böbrek işlevi, darlığın iki taraflılığı, klinik seyir ve işlem riskine göre verilmelidir.
Nasıl değerlendirilir?
Değerlendirme; yakınmanın başlangıcı ve seyri, eşlik eden hastalıklar, kullanılan ilaçlar, fizik muayene ve kişiye uygun testlerin birlikte yorumlanmasına dayanır. Tek bir belirti veya test sonucu klinik bağlamdan bağımsız biçimde tanı koydurmaz.
Tedavi ve izlem nasıl planlanır?
Tedavi altta yatan mekanizmaya, belirtilerin ağırlığına, kalp-damar riskine ve eşlik eden hastalıklara göre kişiselleştirilir. İlaçlar hekim önerisi olmadan başlanmamalı, bırakılmamalı veya değiştirilmemelidir.
Yeni başlayan veya uzayan göğüs baskısı; nefes darlığı, soğuk terleme, bulantı, bayılma ya da ani kötüleşmeyle birlikteyse kişi kendi aracıyla yola çıkmamalı ve 112 aranmalıdır.
Daha ileri bilgi
Bu başlık için seçilmiş güncel uluslararası yayın:
2024 ESC Guidelines for peripheral arterial and aortic diseases — PubMed ↗
Bağlantı ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi PubMed kayıt sayfasını açar.