Renal arter darlığı hakkında temel bilgiler
Renal arter darlığı, böbreğe kan taşıyan arterin daralmasıdır; ileri yaşta en sık ateroskleroz, daha genç kişilerde fibromüsküler displazi neden olur. Dirençli veya aniden kötüleşen hipertansiyon, böbrek işlevinde açıklanamayan bozulma, iki böbrek boyutunda fark ve tekrarlayan ani akciğer ödemi şüphe uyandırabilir. Doppler ultrason, BT veya MR anjiyografiyle anatomik darlık gösterilebilir; ancak görüntüde darlık bulunması onun mutlaka tansiyonun nedeni olduğu anlamına gelmez. Çoğu aterosklerotik olguda tansiyon, kolesterol, sigara ve diğer damar risklerinin yoğun tedavisi önceliklidir. Seçilmiş hastalarda, özellikle yüksek riskli klinik tabloda anjiyoplasti-stent değerlendirilebilir. Karar böbrek işlevi, darlığın iki taraflılığı, klinik seyir ve işlem riskine göre verilmelidir.
Nasıl değerlendirilir?
Böbreğe giden damar darlığı bazı kişilerde zor kontrol edilen tansiyon veya böbrek işlev bozukluğuyla ilişkili olabilir. Kan testleri ve uygun damar görüntülemesi kullanılır. Görüntüde darlık bulunması bunun bütün şikâyetlerin nedeni olduğunu kanıtlamaz.
Tedavi ve izlemde nelere dikkat edilir?
Çoğu hastada risk faktörleri ve kan basıncı tedavisi önemlidir. Ani akciğer ödemi, belirli böbrek işlev değişimleri veya seçilmiş başka durumlarda girişim değerlendirilir. Her darlığın stentle açılması aynı yararı sağlamaz.
Böbrek damarım dar; mutlaka stent gerekir mi?
Hayır. Darlığın derecesi kadar klinik etkisi önemlidir. Tansiyon kontrolü, böbreklerin durumu ve olayların seyri birlikte değerlendirilerek ilaç ile girişimin yarar-risk dengesi belirlenir.
Kaynaklar ve ileri okuma
Konunun değerlendirme çerçevesi için seçilmiş kılavuz ve bilimsel yayınlar: