Subklavyen arter hastalığı ve çalma sendromu nedir?
Subklavyen arter darlığı, kola giden ana damarın çoğunlukla ateroskleroz nedeniyle daralmasıdır. İki kol arasında tansiyon farkı, etkilenen kolda eforla ağrı-yorgunluk, soğukluk veya zayıf nabız yapabilir. Darlık omurga arterinden kanı ters yönde çekerse subklavyen çalma oluşur; kol kullanımıyla baş dönmesi, dengesizlik, görme veya nörolojik belirtiler görülebilir. Koroner bypassında iç meme arteri kullanılan kişilerde kalp kasına giden kan da etkilenebilir. Tanı iki koldan tansiyon ölçümü ve Dopplerle başlar; BT/MR anjiyografi anatomiyi gösterir. Belirtisiz olguda damar risklerinin tedavisi çoğu kez yeterlidir. Belirgin kol, beyin arka dolaşım veya koroner çalma belirtilerinde anjiyoplasti-stent ya da cerrahi yeniden damarlandırma düşünülebilir.
Nasıl değerlendirilir?
Değerlendirme; yakınmanın başlangıcı ve seyri, eşlik eden hastalıklar, kullanılan ilaçlar, fizik muayene ve kişiye uygun testlerin birlikte yorumlanmasına dayanır. Tek bir belirti veya test sonucu klinik bağlamdan bağımsız biçimde tanı koydurmaz.
Tedavi ve izlem nasıl planlanır?
Tedavi altta yatan mekanizmaya, belirtilerin ağırlığına, kalp-damar riskine ve eşlik eden hastalıklara göre kişiselleştirilir. İlaçlar hekim önerisi olmadan başlanmamalı, bırakılmamalı veya değiştirilmemelidir.
Yeni başlayan veya uzayan göğüs baskısı; nefes darlığı, soğuk terleme, bulantı, bayılma ya da ani kötüleşmeyle birlikteyse kişi kendi aracıyla yola çıkmamalı ve 112 aranmalıdır.
Daha ileri bilgi
Bu başlık için seçilmiş güncel uluslararası yayın:
2024 ESC Guidelines for peripheral arterial and aortic diseases — PubMed ↗
Bağlantı ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi PubMed kayıt sayfasını açar.