Tromboanjitis obliterans (Buerger hastalığı) hakkında temel bilgiler
Buerger hastalığı, çoğunlukla genç tütün kullanıcılarında el ve ayakların küçük-orta arter ve venlerini tutan, aterosklerotik olmayan segmental damar hastalığıdır. Parmaklarda soğukluk, renk değişikliği, yürümekle veya eli kullanmakla ağrı, istirahat ağrısı, iyileşmeyen yaralar ve gezici yüzeyel damar iltihabı görülebilir. Tanı için özgül tek test yoktur; diyabet, ateroskleroz, pıhtı kaynağı, bağ dokusu hastalığı ve diğer nedenler dışlanır. Hastalığın ilerlemesini durdurduğu kanıtlanmış temel yaklaşım tüm tütün ve nikotin maruziyetinin eksiksiz bırakılmasıdır; az miktarda kullanım dahi hastalığı sürdürebilir. Ayak-el bakımı, soğuk ve travmadan korunma, ağrı-yara-enfeksiyon yönetimi gerekir. Revaskülarizasyon anatomik olarak her zaman mümkün değildir ve deneysel tedaviler standart tütün bırakmanın yerini tutmaz.
Nasıl değerlendirilir?
El veya ayakta uç bölge ağrısı, yara ve dolaşım değişikliği değerlendirilir. Tütün kullanımı ayrıntılı sorgulanır; başka damar, bağışıklık veya pıhtılaşma nedenleri dışlanır. Genç yaş tek başına damar hastalığını dışlamaz.
Tedavi ve izlemde nelere dikkat edilir?
Tütünün tamamen bırakılması hastalığın yönetiminde temel önemdedir. Bırakma desteği, ağrı ve yara bakımı birlikte planlanır. Damar açıcı işlemlerin uygunluğu etkilenen damar yapısına bağlıdır; yalnız sigara sayısını azaltmak yeterli hedef değildir.
Az sayıda sigara içmeye devam etmek güvenli mi?
Buerger hastalığında tütün maruziyetinin sürmesi hastalığı etkileyebilir. Tam bırakma hedeflenir. Nikotin içeren ürünler dahil bırakma seçenekleri tedavi ekibiyle kişiye uygun biçimde seçilmelidir.
Kaynaklar ve ileri okuma
Konunun değerlendirme çerçevesi için seçilmiş kılavuz ve bilimsel yayınlar: