Tromboanjitis obliterans (Buerger hastalığı) nedir?
Buerger hastalığı, çoğunlukla genç tütün kullanıcılarında el ve ayakların küçük-orta arter ve venlerini tutan, aterosklerotik olmayan segmental damar hastalığıdır. Parmaklarda soğukluk, renk değişikliği, yürümekle veya eli kullanmakla ağrı, istirahat ağrısı, iyileşmeyen yaralar ve gezici yüzeyel damar iltihabı görülebilir. Tanı için özgül tek test yoktur; diyabet, ateroskleroz, pıhtı kaynağı, bağ dokusu hastalığı ve diğer nedenler dışlanır. Hastalığın ilerlemesini durdurduğu kanıtlanmış temel yaklaşım tüm tütün ve nikotin maruziyetinin eksiksiz bırakılmasıdır; az miktarda kullanım dahi hastalığı sürdürebilir. Ayak-el bakımı, soğuk ve travmadan korunma, ağrı-yara-enfeksiyon yönetimi gerekir. Revaskülarizasyon anatomik olarak her zaman mümkün değildir ve deneysel tedaviler standart tütün bırakmanın yerini tutmaz.
Nasıl değerlendirilir?
Değerlendirme; yakınmanın başlangıcı ve seyri, eşlik eden hastalıklar, kullanılan ilaçlar, fizik muayene ve kişiye uygun testlerin birlikte yorumlanmasına dayanır. Tek bir belirti veya test sonucu klinik bağlamdan bağımsız biçimde tanı koydurmaz.
Tedavi ve izlem nasıl planlanır?
Tedavi altta yatan mekanizmaya, belirtilerin ağırlığına, kalp-damar riskine ve eşlik eden hastalıklara göre kişiselleştirilir. İlaçlar hekim önerisi olmadan başlanmamalı, bırakılmamalı veya değiştirilmemelidir.
Yeni başlayan veya uzayan göğüs baskısı; nefes darlığı, soğuk terleme, bulantı, bayılma ya da ani kötüleşmeyle birlikteyse kişi kendi aracıyla yola çıkmamalı ve 112 aranmalıdır.
Daha ileri bilgi
Bu başlık için seçilmiş güncel uluslararası yayın:
Thromboangiitis obliterans (Buerger disease) — PubMed, 2024 ↗
Bağlantı ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi PubMed kayıt sayfasını açar.