Yüzeyel ven trombozu nedir?
Yüzeyel ven trombozu, deriye yakın toplardamarda pıhtı ve iltihap gelişmesidir. Damar boyunca ağrılı, kızarık, sıcak ve sert bir kordon hissedilebilir; varis, gebelik, damar yolu, ameliyat, hareketsizlik ve kanser riski artırabilir. Basit görünse de pıhtı derin ven sistemine uzanabilir veya derin ven trombozuyla birlikte olabilir. Özellikle diz üstündeki, kasığa yakın, uzun segmentli, tekrarlayan veya belirgin risk taşıyan olgularda ultrasonla yaygınlık değerlendirilir. Tedavi pıhtının yeri ve uzunluğu ile kişisel riske göre hareket, semptom kontrolü ve belirli süre antikoagülasyon içerebilir; antibiyotik yalnız enfeksiyon varsa gerekir. Şişliğin hızla artması, nefes darlığı veya göğüs ağrısı acil değerlendirilmelidir.
Nasıl değerlendirilir?
Değerlendirme; yakınmanın başlangıcı ve seyri, eşlik eden hastalıklar, kullanılan ilaçlar, fizik muayene ve kişiye uygun testlerin birlikte yorumlanmasına dayanır. Tek bir belirti veya test sonucu klinik bağlamdan bağımsız biçimde tanı koydurmaz.
Tedavi ve izlem nasıl planlanır?
Tedavi altta yatan mekanizmaya, belirtilerin ağırlığına, kalp-damar riskine ve eşlik eden hastalıklara göre kişiselleştirilir. İlaçlar hekim önerisi olmadan başlanmamalı, bırakılmamalı veya değiştirilmemelidir.
Yeni başlayan veya uzayan göğüs baskısı; nefes darlığı, soğuk terleme, bulantı, bayılma ya da ani kötüleşmeyle birlikteyse kişi kendi aracıyla yola çıkmamalı ve 112 aranmalıdır.
Daha ileri bilgi
Bu başlık için seçilmiş güncel uluslararası yayın:
International consensus on prevention and management of venous thromboembolism — PubMed, 2024 ↗
Bağlantı ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi PubMed kayıt sayfasını açar.