Bilimsel kaynaklara dayalı, toplum sağlığı odaklı yayıncılıkSon güncelleme tarihi ve kaynakça her içerikte gösterilir
TEDAVİ YAKLAŞIMI 09

Periferik arter, karotis ve venöz hastalıklarda tedavi

Atardamar darlığı, toplardamar pıhtısı ve venöz yetmezlik aynı tedaviyi gerektirmez. Tedavi; dolaşımın akut veya kronik etkilenmesine, uzuv/organ tehdidine ve pıhtı-kanama dengesine göre seçilir.

Kalbine Sağlık EditörlüğüTıbbi değerlendirme: Prof. Dr. Sinan Altan Kocaman · 22 Ağustos 2026

Tedavinin hedefi nedir?

İnme, uzuv kaybı ve emboliyi önlemek; yürüme kapasitesini ve yaşam kalitesini artırmak; pıhtı sonrası uzun dönem sorunları azaltmak.

Tedavi nasıl seçilir?

Hekim, tanıyı ve hastalığın alt tipini doğruladıktan sonra beklenen yararı olası zararlarla karşılaştırır. Aynı tanıya sahip iki kişide uygun tedavi farklı olabilir.

  • Arteriyel, venöz veya karotis hastalığı ayrımı
  • Akut iskemi, doku kaybı ve nörolojik belirti varlığı
  • Anatomik darlıkla birlikte fonksiyonel/klinik önem
  • Antitrombotik yarar ile kanama riskinin dengesi

Başlıca tedavi seçenekleri nelerdir?

Damar riskinin azaltılması

Tütünün bırakılması, egzersiz, ayak bakımı, lipid/tansiyon/diyabet kontrolü ve uygun antitrombotik tedavi arter hastalığının temelidir.

Endovasküler veya cerrahi revaskülarizasyon

Yaşam tarzını kısıtlayan yakınma, doku kaybı veya akut iskemi durumunda anatomi ve risklere göre anjiyoplasti/stent ya da cerrahi düşünülür.

Karotis hastalığı

İlaç tedavisi herkeste önemlidir; endarterektomi veya stent kararı belirti, darlık, yaş, anatomi ve işlem riskiyle verilir.

Venöz tromboembolizm

Antikoagülasyon çoğu olguda temeldir; süre, tetikleyici neden ve kanama riskine göre değişir. Seçilmiş ağır tabloda girişimsel tedavi gündeme gelebilir.

Bu yaklaşım hangi hastalıkları kapsar?

Bu sayfa aşağıdaki 13 hastalık ve klinik durum için tedavi çerçevesi sunar. Hastalık adına tıklayarak tanı ve izlem rehberine geçebilirsiniz.

  1. Alt ekstremite periferik arter hastalığıHastalık rehberi →
  2. Akut ekstremite iskemisiHastalık rehberi →
  3. Kritik uzuv iskemisiHastalık rehberi →
  4. Karotis arter hastalığıHastalık rehberi →
  5. Subklavyen arter hastalığı ve çalma sendromuHastalık rehberi →
  6. Renal arter darlığıHastalık rehberi →
  7. Mezenter arter iskemisiHastalık rehberi →
  8. Fibromüsküler displaziHastalık rehberi →
  9. Tromboanjitis obliterans (Buerger hastalığı)Hastalık rehberi →
  10. Derin ven trombozuHastalık rehberi →
  11. Yüzeyel ven trombozuHastalık rehberi →
  12. Kronik venöz yetmezlikHastalık rehberi →
  13. Post-trombotik sendromHastalık rehberi →
Ne zaman acil yardım gerekir?

Yeni veya şiddetli göğüs baskısı, istirahatte nefes darlığı, bayılma, ani konuşma/güç kaybı, soğuk ve ağrılı uzuv ya da hızla kötüleşme varsa 112 aranmalıdır.

Bilimsel kaynaklar ve ileri okuma

Bağlantılar PubMed kayıt sayfalarını açar; özet, yayın künyesi ve varsa tam metin bağlantısına buradan ulaşabilirsiniz.

  1. 2024 ACC/AHA Guideline for lower extremity peripheral artery disease — PubMed
  2. 2023 European Society for Vascular Surgery carotid guideline — PubMed